این پست رو به برسی اجمالی از نیروهای مسلح ایران اختصاص دادم , سعی دارم مطالبی مختصر اما مفید را در مورد سازمان و تشکیلات نیروهای مسلح ایران برای علاقه مندان به این موضوع خاص تشریح کنم .
درجات نظامی در نیروهای مسلح به ترتیب پايين ترین تا بالاترین به شرح زیر است :
سرباز – گروهبان سوم – گروهبان دوم – گروهبان یکم– استوار دوم – استوار یکم – ستوان سوم – ستوان دوم – ستوان یکم – سروان – سرگرد – سرهنگ دوم – سرهنگ یکم – سرتیپ دوم – سرتیپ یکم – سرلشکر- سپهبد – ارتشبد.
معادل درجه های فوق برای نیروی دریایی به شرح زیر است
ناوی – مهناوی سوم- مهناوی دوم- مهناوی یکم – ناو استوار دوم – ناو استوار یکم – ناوبان سوم – ناوبان دوم – ناوبان یکم – ناوسروان- ناخدا سوم – ناخدا دوم – ناخدا یکم – دریادار دوم – دریادار یکم – دریا بان – دریاسالار- دریابد
درجه دار به نظامی اطلاق میگردد که درجه اون بالاتر از سرباز و کمتر از ستوان سومی باشد
افسر به کلیه نظامی ها با درجه ستوان سومی و بالاتر اطلاق میگردد.
رسته در نیروی های مسلح در واقع گرایش و یا تخصص پرسنل فرد در آن نیرو ست. برای مثال یک افسر نیروی زمینی با رسته زرهی , تخصصش در زمینه جنگ ها و دفاع های است که تانک و خودروهای زرهی در آن نقش دارند بنابراین او چگونه گی کاربرد تانک و دفاع و حمله را بطور تخصصی می آموزد . برای اینکه بتوانیم تشخیص دهیم مثلا یک نیروی نظامی و یک افسر در چه رسته ای خدمت میکند کافی است به آرم چسیبده شده بر روی یقه پیراهن يا لباس نظامی اش دقت کنیم در ارتش هر رسته آرم مشخص و نمادی خاص دارد .
در سیستم نظامی ایران اگر یک درجه یک نظامی ارتشی به سرتیپ دومی و بالاتر برسد به اون عنوان امیر میدهند ( برای مثال میگوید امیر سرتیپ يا امیر سرلشکر ) البته در گذشته این عنوان تیمسار بود که چند سالی تیمسار را به امیر تبدیل کرده اند . همچنین برای يک سپاهی اگر درجه اش به بالاتر از سرتیپ دومی برسد به او عنوان سردار میدهند . در آئین نامه نیروی انتظامی هم اگر فردی به درجه سرتیپی برسد به او لقب امیر میدهند ولی این که میبیند فرمانده هان ارشد نیروی انتظامی با درجه های سرتیپی سردار لقب گرفته اند به این دلیل است که این افراد سپاهی هستند و بصورت ماموريت در نیروی انتظامی خدمت میکنند .
در سیستم کنونی ایران در حال حاضر کسی با درجه سپبهدی و ارتشبدی( همچنین دریابدی و دریاسلاری) نداریم . و تعداد محدودی از فرمانده هان ارشد سپاه و ارتش با درجه سرلشکری میباشند
تشکیلات و سازمان نظامی ایران
قوای نظامی ایران تشکیل شده از ارتش – سپاه – نیروی انتظامی – وزارت دفاع و ستاد کل نیروهای مسلح که به تفکیک به هر یک میپردازیم .
ارتش :
ایران اولین کشور در دنیا که دارای سازمان و يک ارتش مهجز و یکپارچه بوده است , در دروان حکومت هخامنشان که اوج قدرت و اعتلای ایران در آنزمان شکل گرفته سرزمین پارس ( ایران ) دارای ارتشی منظم , یکپارچه و قدرتمند بوده است حتی برخی درجات نظامی که اکنون رایج است مانند سپهبد – سرگرد- دریادار- دریاسلار- آرتشبد و ... در آنزمان عنوان و مرسوم بوده است , در سلسه هخامنشان و در زمان حکومت داریوش کبیر و خشایارشاه ایران کشوری قدرتمند و صاحب سبک در سیستم های رزم و جنگ میبود بعد از هخامنشان نیز در زمان اشکانیان تا حد بسیاری این نظام ارتش حفظ میشود و در زمان حکومت ساسانیان هم نظم و انظباط و یکپارچه گی در ارتش مشاهده شده اما نه به میزان دوران هخامنشیان, اما بعد از حمله اعراب و سقوط ساسانیان تا زمان شکل گیری حکومت صفویان یعنی چیزی حدود 1000 سال ایران هیچ گاه روی ارتشی منظم و قوی را به خود ندید و به همین دلیل و نبود قوای نظامی بود که مغولان و ترکان آسیای مرکزی و قفقازی ها و سایر اعراب توانستند به ایران حمله کرده و هر کدام سرزمینی را تصرف خود درآورند . درزمان صفویان تا حدی نظام ارتش در ایران شکل گرفت و البته باید ذکر کرد از همین دوره بود که مستشاران نظامی هم پایشان به ایران باز شد . نادر شاه افشار نیز در حکومت خود سعی کرد ارتشی و قوای نظامی قدرتمندی به وجود اورد در همین راه نیز موفق شد ولی به دلیل روحیات شدید ناسیونالیستی نادر و خوی جهانگشاییش او فرصت زیادی نیافت تا تمام طرح های خود را این زمینه اجرا کند . حکومت قاجار که ایران را در تمام زمینه ها به عقب برد نیز ارتشی بسیار ضعیف و نامنظم را دارا بود بطوری که در همین حکومت بود که مناطق بسیاری از ایران جدا شد . در این دوران بود که مستشاران نظامی به وفور در ایران مستقر بودند و وظیفه آموزش قوای نظامی ایران و تشکیل ارتش منظم را در ایران داشتند . اما در دوران پهلوی ارتش ایران با دیگر شکل گرفت و دارای سازمان نظم و یکپارچه گی شد, رضا خان در دوران حکومت خود با کمک انگلیس و سایر کشورها توانست بار دیگر ارتش منظمی برای ایران تشکیل دهد و برای اولین بار در زمان او بود که خدمت وظیفه عمومی اجباری شد . محمدرضا پهلوی نیز در راستای حرکت پدر سعی در تجهیز ارتش در ایران کرد . اما به این نکته نیز باید توجه کرد حکومت پهلوی هر چند توانست بار دیگر ارتشی منظم را برای ایران پدید آورد ولی این ارتش را بیشتر برای مقاصد سیاسی خود مجهز و آماده مینمود و اینکه وابسته گی زیادی نیز این ارتش به مستشاران نظامی غربی بخصوص آمریکا داشت .
در حال حاضر ارتشی که در ایران وجود دارد از نظر سازمانی و تشکیلاتی بیشتر همان برنامه های نوشته شده در سالهای حکومت پهلوی را اجرا میکند .در قانون اساسی وظیفه ارتش حفاظت از مرزها و تمامیت کشور نوشته شده است ارتش موظف است در صورت حمله خارجی هرگونه اقدامی برای بیرون راندن نیروهای متخاصم انجام دهد بنابراین در حال حاضر ارتش فقط از مرزهای آبی , خاکی و هوایی کشور در مقابل تهاجمات خارجی مراقبت میکند . البته در شرایط حاد و استثنایی این ارتش میتواند در مناقشات داخلی نیز شرکت جوید.
ارتش ایران در حال حاضر به سه نیروی زمینی , دریایی و هوایی تفکیک میشود . فرمانده کل ارتش و فرماندهان نیروهای سه گانه و جانشین فرمانده ارتش مستقیما از سوی رهبری عزل و نصب میشوند این انتصابات معمولا هر 3 یا چهار سال یکبار برای فرماندهان نیروهای سه گانه و معمولا هر 5 سال برای فرمانده کل ارتش انجام میشود . فرمانده ارتش درجه سرلشکری دارد و عموما از بین فرمانده هان نیروی زمینی انتخاب میشود . فرماندهان نیروهای سه گانه درجه سرتیپ یکمی دارند و جانشین فرمانده ارتش نیز معمولا درجه سرتیپ یکمی را دارد .
نیروی زمینی
نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران ( نزاجا ) وظیفه حراست از مرزی ها زمینی را بر عهده دارد. فرمانده این این نیرو حتما از کادر نیروی زمینی است و همانطور که گفته شده درجه اش معمولا سرتیپ یکمی است , جانشین او نیز معمولا درجه سرتیپ یکمی یا سرتیپ دومی دارد , نیروی زمینی از چنیدن لشکر و تیپ مستقل تشکیل شده است و این لشکرها از چنیدن تیپ وابسته تشکیل میشوند , مرکز فرماندهی این لشکرها در تهران- تبریز- ارومیه – کرمانشاه- اهواز – کرمان – شیراز- مشهد – گرگان – زاهدان و چند شهر دیگر میباشد در اصفهان هم گروه توپخانه و موشکی نیروی زمینی قرار دارد. و فرمانده هان این لشکر ها درجه سرتیپ دومی دارند . افسران و درجه دارن نیروی زمینی در رسته های پیاده – زرهی – توپخانه – مهندسی- مخابرات و الکترونیک – ستاد و ... طبقه بندی میشوند . نیروی زمینی دارای نیروی به نام هوانیروز است , هوانیروز مخفف عبارت هواپیمایی نیروی زمینی است . امریکایی ها قبل از انقلاب بر اساس هوانیروز خود , هوانیروز ایران را نیز طراحی و ساماندهی کردند . هوانیروز دارای هلی کوپترهای هجومی – ترابری و شناسایی میباشد که این هلی کوپتر ها وظیفه پشتیبانی ار نیروی های زمینی را دارند . هوانیروز ایران دارای پایگاه های در شهرهای تهران – کرمانشاه – مسجد سلیمان – اصفهان – کرمان و چند شهر دیگر است .
افسران نیروی زمینی به طور عمده فارغ التحصیل دانشگاه امام علی ( دانشگاه جنگ سابق ) هستند . دانشگاه امام علی ( جنگ ) یکی از قدیمی ترین دانشگاه های کشور هست که در مرکز تهران ( خ امام ) واقع شده است , این دانشگاه وابسته به نیروی زمینی ارتش و هر ساله از بین داوطلبان کنکور برای افسری نیروی زمینی دانشجو میپذیرد . دانشجویان این دانشگاه از بدو ورود به دانشگاه دور واقع به استخدام نیروی زمینی ارتش درآمده و باید 4 سال دوره افسری خود را سپری کنند و بعد از فراغ التحصیلی با درجه ستوان دومی موظف به خدمت در یکی از یگان های نیروی زمینی است. البته در حال حاضر این دانشگاه دیگر از راه کنکور دانشجو نمیگیرد و از طریق آزمون ورودی خود دانشگاه نسبت به جذب نیرو و دانشجو مبادرت میکند . آموزشگاه های درجه داری نیروی زمینی نیز که برخی از شهرهای کشور هستند مبادرت به جذب و اموزش نیروهای درجه دار ارتش مینمایند . این آموزشگاه های معمولا دانش پذیران خود را از دانش آموزان که سال اول دبیرستان را گذرانده باشند جذب میکند.
ترفیع درجه در ارتش و نیروی زمینی هر 4 سال یکبار انجام میپذیرد . یکی از ملاک ترفیع درجه تحصیلات میباشد بدین صورت که اگر فردی دیپلم داشته باشد نهایتا میتواند تا درجه ستوان یکمی یا سروانی بالاتر رود و برای اینکه بتواند درجه بالاتری را اخذ کند باید تحصیلات خود را ادامه دهد . در ارتش اگر کسی بخواهد درجات بالاتر از سرهنگی را نیز اخذ کند باید در دوره ها عالی دفاع که در دانشکده دفاع شرکت کند و مدرک فوق لیسانس یا دکترایش را از این دانشکده اخذ کند. سن بازنشسته گی در ارتش و نیروی زمینی 30 سال خدمت است . استخدام در ارتش و نیروی زمینی هر ساله با آزمون استخدامی این نیرو برگذار میکند ممکن است ولی اگر کسی علاقه به خدمت در نیروی زمینی میباشد بهتر از از دانشگاه امام علی يا از آموزشگاه های درجه داری این نیرو شروع کند . نکته آخر اینکه لباس رسمی پرسنل نیروی زمینی پیراهن کرم تیره و شلوار و کت خاکی رنگ است .
نیروی هوایی :
نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران ( نهاجا) وظیفه کنترل مرزهای هوایی کشور را عهده دار است فرمانده این نیرو معمولا خلبان و با درجه سرتیپ یکمی میباشد .وقتی صحبت از نیروی هوایی میشود فکر های به این سمت میرود که تمامی پرسنل این نیرو حتما خلبان هستند ولی باید گفت فقط 20 % یا کمتر پرسنل نیروی هوایی را خلبان هواپیما ها شکل میدهند . نیروی هوایی رسته های مختلفی چون مراقب پرواز – مهندسی پرواز – ستاد – مخابرات و الکترونیک – پدافند – کنترل موشکی – و خبانی و ... دارد . نیروی هوایی ایران قبل از انقلاب یکی از مجهز ترین و قدرتمند ترین نیروهای هوایی دنیا به شمار می آمد و اکنون نیز با تمام تحریم ها کمبود های تجهیزاتی کماکان دارای بهترین خلبانان و کادر پروازی میباشد . نیروی هوایی ایران دارای پایگاه های هوایی در تهران- تبریز- همدان – دزفول – امیدیه – شیراز – بوشهر – اصفهان – چابهار – زاهدان – مشهد میباشد فرمانده های این پایگاه ها با درجه سرتیپ دومی میباشند. این نیرو معمولا بهترین و زبده ترین پرسنل را در اختیار دارد و فارغ التحصیلان مجرب دانشگاه های معتبر را به خود جذب میکند چرا که کار در نیروی هوایی بسیار تخصصی است .
دانشگاه علوم و فنون هوایی شهید ستاری به عنوان آموزش دهنده و تربیت کننده افسران نیروی هوایی شناخته میشود . این دانشگاه دارای رشته های مهندسی الکترونیک و مخابرات – مهندسی هوافضا – مهندسی هواپیما- مهندسی پدافند – مهندسی عملیات موشکی – خلبانی – مراقبت پرواز و ... میباشد . دانشجویان این دانشگاه بورسیه نیروی هوایی هستند و بعد از فارغ التحصیلی با درجه ستوان دومی باید در یکی از یگان های نیروی هوایی بر اساس تخصص و رشته خود خدمت کنند . ورود به این دانشگاه تا 3 سال قبل از طریق کنکور بود ولی اکنون با برگذاری آزمون توسط خود این دانشگاه صورت میگیرد . لباس رسمی افسران نیروی هوایی بصورت پیراهن آبی روشن و شلوار و کت سرمه ای است . شکل لباس رزم خلبان و رنگ ان البته متفاوت است , لباس خلبانان به رنگ نوعیسبز تیره است.
نیروی دریایی :
نیروی دریایی ارتش(نداجا ) نیز ماموريت گشت زنی و حراست از مرزهای آبی و ساحلی ایران راعهده دار است و بنابراین مرزهای آبی و سواحل دریایی خزر و خلیج فارس و دریایی عمان در قلمرو این نیرو میباشد . نیروی دریایی مانند نیروی هوایی , نیروی ای تخصصی میباشد و کادر آن باید از تخصص لازم برخوردار باشند . دانشگاه علوم و فنون دریایی امام خمینی که در نوشهر واقع شده است وظیفه تربیت افسران متخصص نیروی دریایی را دارد . در نیروی دریایی رسته های همچون تفنگداری دریایی – ناوبری دریایی – مهندسی کشی – مخابرات دریایی – و ... وجود دارد . چابهار – بندرعباس – بندر بوشهر – خرمشهر – بندر انزلی و نوشهر مهمترین پایگاه ها و مراکز نیروی دریایی ارتش محسوب میشوند . فرمانده نیروی دریایی معمولا درجه دریابان یکمی ( معادل سرتیپ یکمی ) دارد . لباس اصلی و افسری نیروی دریایی ارتش ایران یکدست سفید رنگ است و درجات افسران بر روی آستین و شانه درج میشود و شکل این درجات با درجه های نیروی هوایی و زمینی متفاوت است .
سپاه پاسداران :
دیگر سازمان نظامی و مسلح ایران سپاه نام دارد , این سازمان در سال 57 و همزمان با پیروزی انقلاب اسلامی شکل گرفت سپاه در ابتدا و در اوایل انقلاب وظیفه حراست و حفاظت از انقلاب را بر عهده داشت نیروهای سپاهی عمدتا از جوانان کم و سالی تشکیل میشدند که عمدتا وفاداریشان به جمهوری اسلامی ( بهتر بگویم به حزب جمهوری اسلامی و آیت اله خمینی و دیگران سران هم فکر ایشان در جمهوری اسلامی ) ثابت شده بود . در اوایل انقلاب که شهربانی و ژاندارمری و سایر نیروهای امنیتی و نظامی منحل شده بود سپاه همراه با کمیته تشکیل شد تا امنیت را در کشور برقرار سازد سربازان سپاه که پاسدار نامیده شدند وظیفه داشتند جمهوری اسلامی را از عناصر مشکوک و مخالف نظام پاک سازند و نیز آنان وظیفه حفاظت از اشخاص رده بالای نظام را نیز برعهده داشتند . اما این سازمان به دلیل عدم آموزش و تجربه و علم و آگاهی از مسائل امنیتی و انتظامی در ابتدا مشکلاتی بسیاری را به وجود می آوردند . ترورهای که در اوایل انقلاب صورت میگرفت به دلیل ضعف پاسداران در خنثی سازی آنها بود همچنین سپاه به دلیل عدم آموزش و تجربه برخورد مناسبی با خلافکاران و نیروهای سیاسی مخالف نظام نداشت . به هر ترتیب در اوایل انقلاب تصمیم بر این بود که سپاه در حکم بازوی نگهدار انقلاب عمل کند و نیروهایش بیش از 20 هزار نفر فراتر نرود و فقط به مسائل امنیتی داخلی بپردازد اما با وقوع جنگ سازمان سپاه وارد مرحله جدیدی شد . عده ای سپاه را از ورود به جنگ منع کردند اما تعداد بیشتری به سپاه اجازه دادند در کنار ارتش و نیروهای مردمی به جنگ بپردازد , بدیهی است که به دلیل عدم دانش و تجربه و کفایت لازم ,سپاه نتوانست در جنگ قدرتمندانه حاضر شود در عملیاتی زیادی سپاه تلفات زیادی داد و شکست خورد . بعد از جنگ آیت اله خمینی به درخواست فرمانده هان سپاه دستور تشکیل نیروهای پنچ گانه سپاه را داد و عملا بعد از آن سپاه دارای سازمان عریض و طویل و پرجمعیتی شد چنانکه اکنون تنها نیروهای کادر و رسمی سپاه چیزی بالغ بر 300 هزار نفر میباشد . این نکته را اضافه کنم در تا سال 68 وزارت خانه ای در دولت وجود داشت به نام وزارت سپاه که بعدها این وزارت منحل شد و تعدادی از نیروهای این وزارت به وزارت اطلاعات نقل مکان کردند .
در حال حاضر سپاه دارای پنج نیروی زمینی – دریایی – هوایی – مقاومت بسیج و نیروی قدس است , فرمانده کل سپاه درجه سرلشکری دارد و مستقیما از طرف رهبری عزل و نصب میشود . اولین فرمانده سپاه محسن رضائی نام داشت که از بدو تشکیل سپاه ( سال 57 ) تا سال 76 فرماندهی سپاه را برعهده داشت . بعد از او رحیم صفوی 10 سال تا سال 86 عهده داری فرماندهی این نیرو بود و اکنون نیز سردار سرلشکر جعفری این نیرو را فرماندهی میکند , سایر فرمانده های نیروهای 5 گانه سپاه و فرمانده های ارشد آن توسط رهبری منصوب میشوند . نیروی زمینی سپاه که عریض و طویل ترین نیروی این سازمان است به تقلید از ارتش سازمان نظامی خود را تشکیل و نظارت میکند این نیرو از چندین لشکر و تیپ مستقل تشکیل شده است , نیروی زمینی سپاه از نظر کمی در حد و اندازه های نیروی زمینی ارتش میباشد اما به هیچ وجه کیفیت و آموزش های این نیرو را ندارد . نیروی مقاومت بسیج سپاه سالها یک نیروی مستقل در سپاه بود اما با آمدن سرلشکر جعفری این نیرو در نیروی زمینی سپاه ادغام شد , این نیرو در واقع در راستای سیاست ارتش 20 میلیونی ایت اله خمینی شکل گرفت اعضای این نیرو یا پرسنل کادر سپاه هستند که حقوق بگیر و در استخدام این نیرو هستند و یا نیروهای مردمی که به نام بسیجی مشهور هستند میباشند . نیروی مقاومت بسیج سپاه تقریبا در تمام شهرستان های ایران دارای یک تشکیلات و سازمان میباشد که در شهر های کوچک فرمانده این نیرو درجه سرهنگ تمامی و در شهر های بزرگ درجه سرتیپ دومی دارد . هنوز بدرستی وظیفه این تشکیلات و سازمان در شهرستان ها و بخش ها و حتی دهستان ها مشخص نیست و معلوم نیست فعالیت اصلی این نیروهای در این ناحیه های چیست ؟ اکنون نیروی مقاومت بسیج در هر اداره و شرکت و سازمان و مرکز آموزشی دارای پایگاه و نیرو میباشد و در واقع میتوان گفت این نیروها بیشتر جهت جمع اوری اطلاعات و مداخله در تمام امور ارگان ها سازماندهی و آموزش دیده اند .
نیروی هوایی سپاه نیروی بسیار کوچکی است که اصلا چه از نظر کیفی و کمی قابل مقایسه با نیروی هوایی ارتش نیست . متاسفانه در این نیرو آموزش ها در سطح نازلی قرار دارد و این نیرو به جز چند هواپیمایی جنگنده از نوع سوخو 25 و میگ و چند هواپیمای ترابری استعداد بیشتری ندارد . جالب است بدانید اولین فرمانده نیروی هوایی سپاه , قالیباف ( شهردار کنونی تهران ) بود که تازه بعد از فرمانده شدن در نیروی هوایی سپاه به فکر آموزش خلبانی افتاد !!! و ایشان قبل از آن هیچ تجربه در زمینه نیروی هوایی نداشت .
نیروی دریایی سپاه نیز داستانی مشابه نیروی هوایی آن دارد , این نیرو نیز از تخصص و توانایی لازمی جهت مقابله به تهاجمات دریایی را ندارد و فقط دلخوش به حملات پارتیزانی دریایی و نامنظم خود است.
پنجمین نیروی سپاه , نیروی قدس نام دارد , بسیاری از وجود چنین نیرو ای در سپاه بی خبر هستند . در واقع این نیرو وظیفه عملیات های برون مرزی سپاه را برعهده دارد و برای این قدس نام دارد که در اساسنامه و وظیفه این نیرو مقابله با اسرائیل و نابودی آن و آزادی قدس و فلسطین تعین شده است . این نیرو اکنون بطور مخفیانه در لبنان و فلسطین و سوریه و عراق فرماندهی برخی از عملیات های نظامی را برعهده دارد و رابطه تنگاتنگی با حزب اله لبنان نیز دارد . در واقع نیروی قدس بازوی اطلاعاتی برون مرزی سپاه محسوب شده و اکثر فرمانده هان ارشد و پرسنل آن ناشناخته هستند , جالب است بدانید این نیرو در جریان جنگ اخیر حزب اله لنبان و اسرائیل وظیفه رساندن تجهیزات و دادن اطلاعات نظامی و آموزش های رزمی را به حزب اله داشت و همچنین آمریکا همیشه ادعا میکند نیروی قدس سپاه تجهیزات و آموزشهای تروریسی را به بمب گذران انتحاری عراق میدهد .
بد نیست بدانید تجهیزات سپاه پاسدارن اکثرا روسی میباشد بر عکس تجهیزات ارتش که اکثرا آمریکایی است بنابراین این نیرو وابسته گی و نزدیکی زیادی به روسها دارد و در چندین پروژه خود با این کشور همکاری میکند . سپاه در پروژه موشکی خود که بسیار هم به آن افتخار میکند با روسها و چینی ها همکاری نزدیک دارد و روسها کم بیش اطلاعات مهندسی و ساخت موشک های دروبرد را در اختیار سپاه میگذارند .
دانشگاه امام حسین (ع) به عنوان دانشگاه تربیت پاسدار و زیر نظر سپاه معروف میباشد . افسران جدید سپاه عمدتا فارغ التحصیل این دانشگاه و يا دانشکده های تابع آن هستند و این دانشگاه آموزشهای تکمیلی را نیز برای افسران قدیمی تر برگذرا میکند . غیر از دانشگاه امام حسین آموزشگاههای تربیت پاسدار نیز در گوشه کنار کشور مشغول تربیت نیروهای پاسدار میباشد در واقع سپاه با این دانشگاه ها و دانشکده های قصد دارد ضعف آموزشی و تئوری نیروهای خود را برطرف سازد ولی به این نکته باید توجه داشت از آنجا که ملاک اصلی برای ورود به سازمان سپاه و ورود به این دانشکده ها و دانشگاه ها داشتن برخی مسائل مذهبی و عقیدتی است و کمتر به دانش و بینش افراد توجه میشود و از آنجا که بیشتر استعداد های علمی کشور معموالا جذب سپاه نمیشوند بنابراین نباید انتظار داشت این دانشگاه ها و مراکز آموزشی سپاه از نظر قدرت آموزشی سطح بالای داشته باشند .
ترفیعات درجه و امتیاز و پاداش در سپاه قانون خاص خودش را دارد معمولا در سپاه به هر فرد هر 3 سال یکبار درجه داده میشود برای افسران قدیمی ملاک تحصیلی ( مانند انچه در ارتش یا نیروی انتظامی اجرا میشود ) در سپاه وجود ندارد . در سپاه و بخصوص نیروی مقاومت بسیج میتوان فرد دیپلمه ای را دید که درجه سرهنگی دارد !! يا افسری باشد که حتی موفق به گذراندان دوره سیکل ( راهنمایی هم نشده است ) . ملاک درجه نظامی در سپاه قوانینی هست که نظیر آن در هیچ ارگان نظامی ای حتی در جهان هم دیده نمیشود . برای مثال در یک شهر کوچک و در ناحیه مقاومت بسیج سپاه آن حتی تا 10 سپاهی دیده شده که درجه سرهنگی دارند و این در هیچ کجای دنیا وجود ندارد که در یک یگان نظامی کوچک با حداکثر 50 پرسنل کادر و نهایتا 50 پرسنل وظیفه که کلا روی هم رفته پرسنل کادر و وظیفه کوچکتر از يک گردان نظامی هم هستند 10 نظامی با درجه سرهنگی وجود داشته باشد ! . موضوع دیگر آنکه در سازمان نظامی سپاه کمتر بر روی مسائل نظامی و قوانین و مقرارت آن کار شده است و بیشتر بر مسائل عقیدتی و سیاسی بر روی پرسنل کار شده است گزاف نیست که بگویم برخی از پرسنل سپاه هنوز هم بسیاری از مقرارت و اصول نظامیگری را که حتی در تقریبا در تمام دنیا واحد هست را نیز نمیدانند . توضیح دیگر در مورد فرم لباس های لباس اینکه لباس رسمی سپاه پیراهن وشلوار یکدست سبز یشمی است .
نکته آخر اینکه بر اساس قانون اساسی ایران کلیه پرسنل نیروهای مسلح اعم از ارتش و سپاه و نیروی انتظامی از فعالیت های سیاسی و فعالیت های کلان اقتصادی به شدت منع شده اند اما بر خلاف این قانون سپاه در بسیاری از فعالیت های سیاسی و اقتصادی کشور شرکت فعال میکند و گاها با استفاده از این قدرت نظامی خود بسیاری ار معادلات سیاسی و اقتصادی کشور را نیز بر هم میزند . نمونه بارز این دخالت در امور سیاسی , حمایت سپاه و بخصوص نیروی مقاومت بسیج در انتخاب محمود احمدی نژاد در انتخابات ریاست جمهوری و در همین راستا باز شدن برخی از مسئولان سپاه در پست های حساس اقتصادی و سیاسی کشور برای نمونه پرویز فتاح ( وزیر نیرو) – میر کاظمی ( وزیر بازرگانی ) – کردان ( وزیر کشور ) – و تعداد زیادی از معاونین و مسئولان بالارتبه کشوری قبلا يا حتی در حال حاضر از مسئولان سپاه پاسداران بوده اند . و نیز قرارگاه خاتم النبیا سپاه که به عنوان بازوی اقتصادی سپاه معروف است در زمینه های اقتصادی و عمرانی کشور فعالیت دارد و توانسته با استفاده از قدرت نظامی خود بزرگترین پروژه های عمرانی و صنعتی کشور را در انحصار خود درآورد .
در پست بعدی به برسی نیروی انتظامی – وزارت دفاع و برسی خدمت وظیفه عمومی میپردازم
